Tagarchief: kruiskruid

Jakobskruiskruid waardevol in de berm, maar hoort niet in hooi.

Esther Hegt november 2020

Verscheidenheid aan plant- en diersoorten in de berm, maar maak er geen hooi van.

Jakobskruiskruid (Jacobaea vulgaris) is waardevol voor de biodiversiteit, maar hoort niet in hooi. Jakobskruiskruid is een belangrijke nectarbron zo’n 150 insectensoorten maken er gebruik van, waaronder veel bijen, zweefvliegen en vlinders. De Sint-Jacobsvlinder is een van de insecten die er in het geheel van afhankelijk is. Buiten dat Jakobskruiskruid niet de enige giftige plant is liggen er in de bermen ook sigarettenpeuken, blikjes en andere rommel. Kortom Jakobskruiskruid hoort niet in hooi.

zebrarupsen zijn helemaal afhankelijk van Jaoobskruiskruid Jakobskruiskruid
Zebrarupsen Sint-Jacobsvlinder-Tyria-jacobaeae @Jeanette Essink

De Sint-jacobsvlinder is een van de insectensoorten die helemaal afhankelijk zijn van Jakobskruiskruid, de zebrarupsen eten de plant helemaal kaal.

Jakobskruiskruid en windverspreiding.

Jakobskruiskruid (Jacobaea vulgaris) is een windverspreider maar niet zo’n goede windverspreider als vaak wordt aangenomen. Hoe Jakobskruiskruid zich verspreid staat op de volgende link te lezen. : Veel zaden veel planten? Jakobskruiskruid kan weliswaar erg veel zaden produceren, maar als al deze zaden tot een volwassen plant uit zouden groeien, dan zou Nederland al lang door een dicht tapijt van Jakobskruiskruid bedekt zijn.

zaden van Jakobskruiskruid
Plakkende zaden Jakobskruiskruid vliegen slecht @Esther Hegt

Deze zaden van Jakobskruiskruid zijn te nat om vliegen.

Zwerfvuil in de berm

Zoals eerder al geschreven zijn er naast verschillende soms ook giftige planten ook nog peuken, blikjes en andere rommel in de bermen. Een koe die samen met bermhooi een stukje van een blikje opeet kan er aan dood gaan. Om hoeveel koeien het jaarlijks gaat is niet bekend. De trefwoorden “blikje, koe en scherp” op Google geven flink wat resultaten. Zie de geraadpleegde bronnen. Maar de meeste boeren en paardenhouders zullen ook geen bermhooi kopen. Langs snelwegen en autowegen wordt wel gemaaid en afgevoerd, maar niet gehooid. Ook is het een fabel dat er heden nog Jakobskruiskruid wordt ingezaaid door bermbeheerders, het is een inheemse plant die thuis hoort in de Nederlandse natuur.

Biodiversiteit

Bermhooi is niet geschikt als diervoeding. Maar bermen zijn wel belangrijk voor de biodiversiteit. Voor insecten is het een belangrijke nectarbron. Insecten kunnen zo van het ene naar het andere gebied migreren, maar ook weer andere planten bestuiven. Met bloeiende bermen help je de verschillende plantensoorten een handje, ook aardappelen, groenten en fruit hebben bestuivers nodig.

Bronnen en links.

1 ) Nucheckt 16 februari 2019 Zwerfaval slecht voor koeien.

2) Veel zaden veel planten? https://www.Jakobskruiskruid.com

3) ruwvoeronderzoek op giftige planten bij de gezondheidsdienst voor dieren.

4) Fotogalerij met onder andere heel vee insecten die gebruik maken van Jakobskruiskruid.

kruiskruidzaden en de ondergrondse zaadbank.

Begraven zaden van Jakobskruiskruid, een ondergrondse zaadbank.

Esther Hegt en Nick Altena september 2020

De laatste tijd wordt er weer opgeroepen om Jakobskruiskruid te bestrijden. Maar hoe gaat dat dan met de zaden uit de ondergrondse zaadbank?

Hoe ontstaat zo’ n ondergrondse zaadbank?

Uit verschillende wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat de meeste zaden van Jakobskruiskruid ( Jacobaea vulgaris) dichtbij de moederplant vallen, er zijn zaden die verdwijnen onder een dun laagje zand zo ontstaat een ondergrondse zaadbank, maar ook zijn er zaden die gewoon rotten omdat het bijvoorbeeld te nat is. Om te kunnen kiemen hebben zaden licht nodig zie het begrip verstoorde grond en de relatie met Jakobskruiskruid.

Het is niet zo dat al de zaden kilometers ver vliegen, op de website staat daar een pagina over Veel zaden veel planten? Zoals eerder al geschreven vallen de meeste zaden dichtbij de moederplant, dat worden niet allemaal nieuwe planten, er is simpelweg geen ruimte voor. Als alle zaden planten zouden worden dan was heel Nederland al lang bedekt met een grote gele laag,

Lang niet alle zaden vliegen, insecten de kleine bovengrondse grazers, helpen een handje en maken gebruik van de plant en plakken hem bijvoorbeeld gewoon dicht, zoals op de foto’s is te zien.

Jakobskruiskruid, Jacobskruiskruid
@Esther Hegt
larrfje in kruiskruid
@Esther Hegt

De larfjes leven in de plant, deze heb ik uit een dichtgeplakt bloemhoofdje gepeuterd, Men vermoed dat dit de larve van de galmug Contarinia jacobaeae  is.

@Esther Hegt

Soms zijn zaden te nat, die zaden kunnen niet eens vliegen en vallen gewoon met zijn allen naar beneden, dichtbij de moederplant.

Het heeft geen nut de buren de schuld te geven van Jakobskruiskruid in berm of wei, de wind komt van oost, west, noord en zuid. Dus welke buren dan?

Vaak geven mensen de buren de schuld, maar veroorzaken ze het zelf niet per ongeluk? Buiten het feit dat het uitsteken van planten kleine wortelrestjes achterlaat waaruit weer nieuwe planten kunnen groeien verstoort het de bodem en dat is een uitgelezen kans voor zaden om aan de oppervlakte te komen en dan te ontkiemen. Hetzelfde geldt ook voor het handmatig uittrekken van planten, het wortelstelsel is groter dan je denkt.

wortelstelsel van Jakobskruiskruid
@Esther Hegt
@Esther Hegt

En als je goed kijkt zie je dat ook de ondergrondse grazers deel uit maken van biodiversiteit en zijn kleine hulpjes. Ook bacteriën en schimmels maken de groeiplaats ongeschikt. Dit vond ik in hetzelfde wortelstelsel , uitvergroot. Men vermoed dat het aphis jacobaea is, een bladluis gespecialiseerd op Jakobskruiskruid. Heel interessant om te lezen in dit verband is: Laat buren jakobskruiskruid bestrijden. Tess van de Voorde onderzocht Jakobskruiskruid bij Wageningen University en het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW), en komt met duidelijke adviezen voor beheerders.

Equiculture en de magic of mulching .

Zoals de foto’s laten zien is bij iedere bestrijdingsmethode de kans groot op een nieuwe bodemverstoring, zaden uit de ondergrondse zaadbank krijgen de kans om te ontkiemen. Om dit te voorkomen is hier een hele goede video van Equiculture van Jane en Stuart Myers.

De video beschrijft dat juist door te mulchen het bodemleven een eldorado voor de ondergrondse grazers de bodem weer vruchtbaar maakt, een betere bodem, is een dichtere zode, met respect voor de paarden , koeien of welke grote grazer dan ook en de natuur.

Extra download

Hegt, E. & P.B. Pelser. 2007. Jakobskruiskruid. Voorkomen is gemakkelijker dan bestrijden. Paard en Sport (6): 70-71.  Download